Áp dụng quy định thu phí giao dịch tiền mặt: Hoạt động thanh toán vẫn diễn ra bình thường

Theo quy định của Nghị định 161/2006/NĐ-CP về thanh toán bằng tiền mặt các tổ chức, cá nhân có sử dụng vốn ngân sách Nhà nước sẽ phải trả phí khi giao dịch bằng tiền mặt. Đối tượng điều chỉnh của Nghị định khá rộng, song thực tế, biện pháp hành chính này không mấy ảnh hưởng đến hoạt động thanh toán của các ngân hàng thương mại …

Đối tượng thu phí rộng…

Theo Điều 4 và Điều 7 của Nghị định 161/2006/ NĐ-CP về thanh toán bằng tiền mặt, tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán (TT) có quyền thu phí giao dịch tiền mặt tại đơn vị mình. Nhưng Ngân hàng Nhà nước (NHNN) sẽ quy định hạn mức TT bằng tiền mặt đối với các tổ chức sử dụng vốn nhà nước. Hạn mức này được thay đổi theo từng thời kỳ cho phù hợp với điều kiện thực tế.

Theo Thông tư hướng dẫn thực hiện Điều 4 và Điều 7 Nghị định 161 do NHNN ban hành, mức phí rút tiền mặt mà các tổ chức cung ứng dịch vụ TT được quyền thu là từ 0% đến 0,05% số tiền mặt giao dịch (việc rút tiền mặt từ các máy rút tiền tự động không bị điều chỉnh bởi thông tư này). ''Tổ chức sử dụng vốn nhà nước'' bao gồm: tổ chức có sử dụng vốn tín dụng nhà nước, vốn tín dụng do nhà nước bảo lãnh, vốn nhà nước tại các doanh nghiệp nhà nước và các nguồn vốn khác do nhà nước quản lý và mở tài khoản TT tại các tổ chức cung ứng dịch vụ TT. Chỉ những cơ quan, tổ chức sử dụng ngân sách nhà nước thuộc đối tượng điều chỉnh theo Thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính về Quản lý thu chi tiền mặt qua hệ thống kho bạc Nhà nước mới không chịu sự điều chỉnh của Thông tư này.

Về hạn mức, các tổ chức sử dụng vốn nhà nước khi chi trả cho người thụ hưởng có tài khoản TT tại các tổ chức cung ứng dịch vụ TT, Kho bạc nhà nước với mức tiền trên 30 triệu đồng cho cùng một mục đích TT phải sử dụng các phương tiện TT không dùng tiền mặt để chi trả; được 30 triệu đồng được sử dụng tiền mặt và phải trả phí giao dịch tiền mặt.

Ông Bùi Quang Tiên - Trưởng ban Thanh toán NHNN khẳng định: ở các nước khác mà chúng tôi tham khảo, mức phí giao dịch tiền mặt (rút ra hoặc gửi thêm vào) bị thu đến 3-4%. Những doanh nghiệp tư nhân hay nhà nước khi vay vốn các Ngân hàng thương mại (NHTM) Nhà nước, kể cả vốn vay ODA giải ngân qua ngân hàng, cũng phải chịu sự điều chỉnh của Thông tư này. Vì đó là vốn do nhà nước đi vay về giao cho ngân hàng quản lý và kinh doanh. Như vậy, đối tượng điều chỉnh của Nghị định 161 khá rộng. Ví dụ một doanh nghiệp có đến 95% vốn của mình và chỉ sử dụng 5% vốn ngân sách cũng thuộc diện điều chỉnh của Nghị định 161.

Nhưng không tác động lớn

Theo khảo sát sơ bộ của phóng viên thời báo Ngân hàng, các NHTM tỏ ra không mấy bận tâm về Nghị định 161 vì Thông tư hướng dẫn thu phí tiền mặt cho phép các tổ chức cung ứng dịch vụ TT có quyền quyết định việc thu phí và mức thu phí có thể là 0%. Thực tế hiện nay, do các ngân hàng đều nhắm đến mục tiêu phát triển dịch vụ nên không chỉ phí dịch vụ TT, mà các biểu phí dịch vụ khác đều rất linh hoạt. Giám đốc một chi nhánh NHTM nhà nước cho rằng: Quản lý nhà nước không khuyến khích dùng tiền mặt là đúng, vì dùng tiền mặt sẽ dễ trốn thuế, rửa tiền... Việc thu phí sẽ không ảnh hưởng nhiều đến ngân hàng và khách hàng của chúng tôi. Có thể, lúc đầu những người có thói quen dùng tiền mặt hơi khó chịu. Nhưng rõ ràng việc giảm bớt lượng tiền mặt trong lưu thông sẽ mang đến nhiều lợi ích. Vì tiền nằm trong ngân hàng ngày nào sẽ sinh lợi ngày ấy; tăng thêm nguồn vốn khả dụng để cho vay tiền kinh tế…

Ông Vũ Duy Thái, Chủ tịch Hiệp hội Công thương Hà Nội cho rằng, ngoài các biện pháp hạn chế chi tiêu bằng Tiền mặt thì các ngân hàng nên có nhiều chính sách khuyến khích người dân mở tài khoản ở ngân hàng. ''Việc thu phí tiền mặt là chuyện đương nhiên, gửi một bức thư nhỏ xíu còn phải trả phí, huống gì...'' - Ông Thái bình luận.

Như vậy việc thu phí giao dịch tiền mặt không ảnh hưởng nhiều đến giao dịch TT trong nền kinh tế. Nó 1à yếu tố góp phần làm giảm lượng tiền mặt trong lưu thông xét về lâu dài. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, để đẩy mạnh TT không dùng tiền mặt thì các cơ quan quản lý và các tổ chức cung cấp dịch vụ TT không dùng tiền mặt cũng phải có một chiến lược quảng bá, làm cho người dân thấy được lợi ích của việc dùng thẻ TT.

Ngày 07/06/2007.
Theo Tạp chí Thời báo Ngân hàng